Są powieści, w których chaos przychodzi z zewnątrz, w postaci porywacza, obcego, kogoś, kto wdziera się w uporządkowane życie bohaterów i je rozsadza. I są takie, w których najgroźniejszy żywioł mieszka od dawna w środku, czekając tylko na pretekst, żeby się wydostać. „Zamęt” Kamili Bryksy należy bez wątpienia do tej drugiej kategorii, a jej bohaterowie […]
Są kryminały, które stawiają czytelnikowi ultimatum — bądź śledczym albo nie przekraczaj progu tej historii. Wymagają czujności, podejrzliwości wobec każdego gestu, gotowości do noszenia w głowie tablicy poszlak aż do ostatniej strony. I są takie, które proszą o coś znacznie skromniejszego, żeby usiąść na leżaku, zostawić czujność w hotelowej recepcji i pozwolić się prowadzić bez […]
Łatwiej jest uwierzyć, że najgorsi zbrodniarze w historii byli szaleńcami, bo szaleństwo daje nam wygodny dystans. Trudniej przyjąć, że byli po prostu ludźmi – i że ta myśl, gdy raz się zakorzeni, nie pozwala już spokojnie patrzeć w lustro. „Norymberga. Naziści oczami psychiatry” Jacka El-Hai należy bez wątpienia do tej drugiej kategorii, a jej tytułowy […]
Sami Kierce, zdegradowany detektyw, prowadzący teraz nieformalne śledztwa i wieczorowy kurs dla amatorów kryminalistyki, jest bohaterem skonstruowanym wokół jednej, dojmującej rany. Oto dwadzieścia dwa lata wcześniej, podczas studenckiej wędrówki przez Hiszpanię, obudził się we krwi obok martwej dziewczyny, której — jak twierdzi jego pamięć — nie zabił. Ta scena, rozegrana w pierwszych stronach powieści z […]
Są takie rodziny, w których miłość i nienawiść mieszkają pod jednym dachem tak długo, że przestają się od siebie różnić. I są takie powieści, które o tym wiedzą lepiej niż większość traktatów psychologicznych. „Zatruta krew” Jo Nesbø należy do tej drugiej kategorii, a jej bohaterowie do pierwszej.Norweski mistrz kryminału wraca do Os, fikcyjnej górskiej miejscowości, […]
Są miejsca, które historia zamroziła w połowie gestu i są powieści, które mają odwagę do tych miejsc wrócić, żeby je rozjaśnić. Są też takie, które wolą zostać przy efektownym mroku, bo łatwiej go opisać, niż naprawdę zrozumieć. Jarosław Sokół w trylogii o Adamie Kostrzewie należy do pierwszej kategorii.Świnoujście roku 1945 to w polskim kryminale historycznym […]
z serii nie kryminalnieSą książki, które informują. I są takie, które ranią i to precyzyjnie, nieodwołalnie, z chirurgiczną zimną krwią, po której zostaje blizna w miejscu, gdzie dotąd nie wiedzieliśmy, że coś nas boli. „Niektórych trzeba zabić” Patricii Evangelisty należy do tej drugiej kategorii i jest w tej kategorii osobnym przypadkiem, bo jej autorka nie […]
Romans w literaturze bywa często przedstawiany jako historia uniesień, namiętności i nagłych emocjonalnych eksplozji. Ale każdy romans ma także drugą twarz – tę znacznie bardziej niebezpieczną. Tam, gdzie pojawia się zauroczenie, pojawia się również ryzyko skandalu, zdrady, kompromitacji i bolesnego niespełnienia. W powieści „Przepaść” Robert Harris wykorzystuje właśnie tę podwójną naturę miłości, aby zbudować historię, […]
Patronat „Cykl powojenny” Jarosława Sokoła — Aleksandria MediaŚwinoujście, maj 1945 roku. Jeden totalitaryzm właśnie upadł. Drugi dopiero się umacnia. A w mieście pogrążonym w chaosie i bezprawiu zaczyna grasować ktoś, kto morduje byłych więźniów obozów koncentracyjnych.Z przyjemnością ogłaszam patronat medialny nad audiobookową edycją „Cyklu powojennego” Jarosława Sokoła — trzytomowej serii kryminalnej, której akcja rozgrywa się […]
Istnieje w literaturze pewna niezwykła przestrzeń pomiędzy tym, co napisane, a tym, czego nie da się wyrazić słowami, przestrzeń, w której muzyka i kod, piękno i zniszczenie, Telemann i algorytm mogą zamieszkać pod jednym dachem. W. P. Rdzanek nie tylko tę przestrzeń odnalazł. W „Akordzie”, drugim tomie trylogii „AI-gent. Mroczne kody”, postanowił ją rozsadzić od […]
Co w historii gangu złodziei samochodów — z pozoru banalnej kryminalnej sprawy — zafascynowało Cię na tyle, by stać się osią całego tomu? Czy to był impuls fabularny, konkretna wiadomość, przypadkowe spotkanie, czy może właśnie ta pozorna banalność zbrodni, która skrywa coś znacznie mroczniejszego? Zawsze fascynował mnie temat grup przestępczych. Już jako nastolatek interesowałem się nim, […]
Napisać o kryminale, że jego bohaterowie fascynują bardziej niż sama zbrodnia, to albo postawić zarzut autorowi, że nie domyślił intrygi, albo dostrzec coś rzadkiego, pisarza, który wie, gdzie naprawdę mieszka napięcie. W przypadku „Malarza” Piotra Chomczyńskiego objawia się to drugie z wymienionych spostrzeżeń.Pisałem już o „Kucharzu”. O najciemniejszym mroku, jaki pojawił się wówczas w polskim […]
Są powieści, które grają w jedną grę. I są takie, które rozgrywają kilka partii naraz, na każdej planszy inny poziom, inna stawka, inna głębia, a kiedy autor odkłada pionki, okazuje się, że wszystkie partie były od początku jedną. „Symultana” Mariusza Czubaja należy do tej drugiej kategorii i jest tego tytułem z premedytacją, bo jest i […]
Jest coś przewrotnego w tym, że słowo frela, śląska nazwa kobiety, niegdyś zabarwiona nutą swobody i niezależności, stało się w powieści Magdaleny Majcher synonimem ofiary. Kobiety zamkniętej w czterech ścianach przez chorobę, odciętej od sceny, od blasku, od życia, które znała. Autorka operuje tego rodzaju paradoksami z pewną wprawą: buduje przestrzeń, w której pozory odwracają […]